Blog ·

Made in Poland czy produced in Poland? Polska marka to nie zawsze polski producent

Na ramie biało-czerwona flaga. W opisie „polska marka”. Tylko czy polski producent? To nie gra słów. To różnica między rowerem, który w Polsce dostał naklejkę, a rowerem, którego rama, technologia i ludzie naprawdę są stąd. Sprawdziliśmy 76 marek rowerów z wyższej półki. Zanim kupisz kolejny rower, sprawdź, którą z nich naprawdę kupujesz.

Krótka odpowiedź

„Made in Poland” na rowerze może znaczyć trzy rzeczy: rower złożony w Polsce, rower zaprojektowany w Polsce albo rower, którego rama powstała w Polsce od technologii po montaż. W naszym badaniu faktycznymi producentami ramy jest tylko 29% marek (22 z 76). Wśród marek z rowerami karbonowymi jeszcze mniej: 8 z 34, czyli niespełna co czwarta. W Polsce i regionie – 4 z 19 marek. Prawie wszyscy faktyczni producenci to małe manufaktury. Duże, znane marki produkują ramy w Azji, u wyspecjalizowanych producentów kontraktowych. Chcesz wiedzieć, za co płacisz? Zadaj marce sześć pytań z tego artykułu.

Polska marka czy polski producent?

Marka to nazwa, logo i pomysł na rower. Producent to ktoś, kto ten rower naprawdę robi: ma technologię, maszyny, formy i ludzi, którzy wiedzą, jak z surowca zrobić ramę. Te dwie rzeczy bardzo często są w dwóch różnych krajach.

Marka i producent to dwie różne rzeczy. Polon jest jednym i drugim.

Dlatego „made in” i „produced in” to nie to samo. Rower może zostać złożony w Polsce z ramy zrobionej na drugim końcu świata. Formalnie wszystko się zgadza. Tylko czy o to pytałeś, kiedy szukałeś „polskiego roweru”?

Producent czy marka? Co pokazało nasze badanie

Przed startem przejrzeliśmy 76 marek: szosę, gravel, MTB, małe manufaktury i polskie marki. Przy każdej sprawdziliśmy jedno: gdzie powstaje rama. Wynik w procentach:

Udział faktycznych producentów ramy i marek: wszystkie marki, rowery z ramą karbonową, Polska i region.
  • 29% to faktyczni producenci – robią ramę sami, w kraju marki (22 marki).
  • 55% to marki – ramę zamawiają w Azji, a na miejscu najwyżej ją malują albo składają rower (42 marki).
  • 16% nie podaje, gdzie powstaje rama (12 marek).

A ramy z karbonu, czyli najwyższa półka? Tu producentów jest jeszcze mniej. Spośród 34 marek, które sprzedają rowery z ramą karbonową, ramę robi sama tylko 8 – niespełna co czwarta. 65% to marki, które ramę karbonową zamawiają w fabryce, a 12% nie mówi, skąd ją ma. W Polsce spośród czterech marek z ramami karbonowymi na miejscu robi je jedna.

Zastanów się nad ostatnią liczbą z listy. Co szósta marka nie mówi, gdzie zrobiono najważniejszą część roweru. Kupiłbyś samochód, którego producent nie chce powiedzieć, gdzie powstał silnik?

A teraz rzecz, której większość kupujących nie wie: marki, które naprawdę robią ramy u siebie, to prawie wyłącznie małe, niszowe manufaktury. Robią ramy wysokiej jakości, ale w seriach liczonych w dziesiątkach sztuk miesięcznie, nie w tysiącach.

A duże marki? Sprawdź, gdzie powstaje twoja rama

Najbardziej znane marki rowerowe projektują rowery u siebie, a ramy zamawiają u producentów kontraktowych na Tajwanie i w Chinach. Portal Cyclingnews nazywa ich „cichymi producentami”, którzy w praktyce sterują branżą. Kilka przykładów:

  • Trek i Canyon – branżowy blog Inner Ring opisywał, że część ich ram z wyższej półki powstaje w tym samym zakładzie kontraktowym w Dongguan w Chinach.
  • Specialized – jednym z głównych udziałowców marki jest tajwańska Merida, jeden z największych producentów rowerów na świecie.
  • Canyon – projektuje rowery w Koblencji w Niemczech, a ramy produkuje w Azji.

To nie jest zarzut. Tamtejsze fabryki mają ogromne doświadczenie i świetne maszyny, a te marki mówią o tym coraz otwarciej. Chodzi o to, żebyś wiedział, co kupujesz. Sprawdź więc swój rower: gdzie zrobiono ramę, a gdzie ją tylko pomalowano i złożono?

Co może znaczyć „made in Poland” na rowerze

Pod jednym hasłem kryją się trzy różne rowery.

Trzy różne rowery pod jednym hasłem. Schemat poglądowy.

1. Rower złożony w Polsce. Rama przychodzi z Azji, a w Polsce montuje się do niej koła, napęd i resztę części. To uczciwa praca i miejsca pracy w kraju. Rama nie jest jednak polska.

2. Rower zaprojektowany w Polsce. Geometria i wygląd powstają w Polsce, czasem rama jest też malowana na miejscu. Samą ramę, czyli najtrudniejszą część roweru, robi fabryka za granicą. Często pojawia się wtedy hasło „designed in Poland”. Łatwo je pomylić z „made in Poland”, prawda?

3. Rower zrobiony w Polsce. W Polsce powstaje wszystko, co ważne: technologia produkcji ramy, sama rama, malowanie i montaż gotowego roweru. Tę samą osobę, która ramę zaprojektowała, możesz zapytać, jak ją zrobiono. W naszym badaniu to najrzadsza sytuacja.

Żadna z tych dróg nie jest zła. Zła jest tylko taka, o której marka nie mówi wprost.

6 pytań, które warto zadać każdej marce

Uczciwa marka odpowie na nie bez wahania. Jeśli zamiast odpowiedzi dostajesz zdjęcie flagi, masz już odpowiedź.

  • Gdzie dokładnie powstaje rama? Miasto i zakład, a nie kraj „projektu”.
  • Czyja jest technologia produkcji? Marka ją ma, czy kupuje gotową ramę z katalogu fabryki?
  • Gdzie rama jest malowana, a gdzie rower składany? To często trzy różne miejsca.
  • Czy rama ma numer i historię? Numer seryjny, data produkcji, dokument albo paszport.
  • Kto i gdzie rozpatruje gwarancję? I ile czasu zostajesz bez roweru, jeśli rama musi wrócić do fabryki na drugim końcu świata?
  • Czy marka pokazuje proces, także to, co nie wyszło? Kto robi ramę sam, zwykle chętnie o tym opowiada.

Dlaczego rama z Europy kosztuje więcej

W Europie rama zrobiona na miejscu przez małą manufakturę kosztuje zwykle 7–17 tysięcy euro. Rama z Azji od marki butikowej to zwykle 2–3,5 tysiąca euro. Skąd taka różnica?

Sami dobrze wiemy, ile w Unii kosztuje praca, energia i transport. Do tego dochodzą normy, które musimy spełnić jako producenci i pracodawcy: bezpieczeństwo pracy, ochrona środowiska, utylizacja odpadów z produkcji kompozytów. To wszystko jest w cenie każdego produktu wytworzonego w Europie, nie tylko roweru.

Jest jeszcze koszt, którego nie widać na metce: badania i rozwój (R&D). W Azji producent kontraktowy (OEM) robi jedną ramę dla wielu marek – w tych samych formach i tą samą technologią. Koszt opracowania rozkłada się tam na ogromną liczbę sztuk. U nas rozkłada się na dużo mniej wyprodukowanych i sprzedanych rowerów.

Konkurencja nie zawsze odbywa się też na równych zasadach. Chińskie fabryki dostają od państwa dopłaty i mogą sprzedawać rowery taniej, niż kosztuje ich zrobienie. Gdyby Europa nic z tym nie robiła, jej fabryki rowerów po prostu by zniknęły. Dlatego Unia broni się cłami – i to nie tylko na rowery elektryczne. Zwykłe rowery z Chin są objęte dodatkowym cłem od 1993 roku. Wynosi ono 48,5% wartości roweru – także wtedy, gdy rower jedzie z Chin przez inny kraj Azji, żeby ominąć cło. W październiku 2025 roku Unia przedłużyła je o kolejne pięć lat. Razem ze zwykłym cłem na rowery (14%) daje to 62,5% wartości roweru. Rowery elektryczne z Chin mają osobne cła od 2019 roku, w styczniu 2025 roku przedłużone o kolejne pięć lat.

Cła 48,5% nie da się łatwo obejść, sprowadzając rower w częściach. Komplet części w jednej przesyłce traktuje się jak gotowy rower, a najważniejsze części z Chin – ramy, widelce i koła – też są objęte cłem 48,5%. Montownia w Unii może je ominąć tylko na ściśle określonych warunkach. Rama z Tajwanu takiego cła nie ma, płaci się za nią zwykłe 4,7%. Między innymi dlatego tyle rowerów „złożonych w Europie” ma ramę z Azji.

Europejskie manufaktury nie wygrają ceną z fabryką, która robi milion ram rocznie. Rosną dzięki klientom, którzy wiedzą, za co płacą.

Jak robimy ramę w Polsce

Powiem dokładnie, co jest polskie, a co nie. To część tej samej uczciwości.

Forma z aluminium do prototypu ramy. Zdjęcie z naszego warsztatu.
  • Technologia i rama: własna technologia produkcji ramy, projekt i produkcja ramy oraz widelca w Polsce, w naszym warsztacie.
  • Malowanie i montaż: w Polsce.
  • Włókno węglowe: Toray z Japonii, jeden z najbardziej znanych producentów włókna na świecie. Surowce kupujemy od producentów, a tam, gdzie się da, od polskich.
  • Komponenty: od światowych producentów, między innymi SRAM i Zipp. Nikt w Polsce nie robi elektronicznych przerzutek i nie będziemy udawać, że jest inaczej.

Ramę budujemy od surowego włókna. Najpierw powstaje forma z aluminium. Potem maszyna układa włókno na rdzeniu, a technologia RTM zamienia je w ramę. Jak to wygląda krok po kroku, opisałem w artykule Jak powstaje rama karbonowa. Każdy etap pokazujemy w Dzienniku budowy, łącznie z próbami, które trzeba było powtórzyć. Nie pokazujemy tylko ustawień maszyn i receptur, bo to nasze know-how.

Gwarancję rozpatrujemy na miejscu, w Polsce, ludzie, którzy ramę zrobili. Każda rama z Serii Założycielskiej dostanie numer, sygnaturę marki i paszport z chipem RFID. Planujemy dożywotnią gwarancję na ramę, która przechodzi na kolejnego właściciela razem z paszportem. Warunki podamy w regulaminie.

Po co w ogóle robić ramę w Polsce

Bo know-how zostaje tutaj. Kiedy tworzymy technologię i produkujemy w Polsce, nie budujemy tylko PKB i wpływów do budżetu. Budujemy kapitał ludzki: inżynierów, technologów i fachowców, którzy umieją zrobić coś, czego nie da się kupić z katalogu. Rozwijamy się jako ludzie i mamy wpływ na to, jak wygląda technologia, a nie tylko z niej korzystamy.

Z zawodu jestem konstruktorem i od lat pracuję w przemyśle. Po godzinach jeżdżę ultramaratony, więc wiem, co w rowerze ma znaczenie po kilkuset kilometrach. Więcej o tym piszę na stronie O Konstruktorze, a całą historię znajdziesz w Historii.

Robienie ramy na miejscu daje jeszcze trzy rzeczy, których nie da się kupić gotowych. Kontrolę, bo widzimy każdy etap i poprawiamy od razu, a nie w następnej dostawie. Odpowiedzialność, bo wiesz, kto zrobił twoją ramę. I krótką drogę, bo pytanie o ramę trafia do ludzi, którzy ją zrobili, a nie do pośrednika.

A ty? Wolisz rower z naklejką czy z historią?

Czego jeszcze nie wiemy

Rama jest w budowie. Prowadzimy prace badawczo-rozwojowe (R&D): dopracowujemy technologię i prototyp. Dlatego nie podajemy jeszcze ceny ani terminu odbioru. Podamy je, gdy zakończymy ten etap i poznamy koszt ramy. Jeśli chcesz porównać materiały, zajrzyj do artykułu Rama karbonowa czy aluminiowa.

Najczęstsze pytania

Czym różni się polska marka od polskiego producenta?

Polska marka to nazwa i pomysł na rower z Polski. Polski producent ma w Polsce technologię i sam robi ramę. Wiele polskich marek sprowadza ramy z Azji i w Polsce je maluje lub składa rowery.

Gdzie produkowane są rowery dużych marek?

Większość ram dużych, znanych marek powstaje u producentów kontraktowych na Tajwanie i w Chinach. Marki projektują rowery w swoich krajach, a produkcję zlecają.

Ile marek samodzielnie robi ramy karbonowe?

W naszym badaniu 8 z 34 marek z rowerami karbonowymi – niespełna co czwarta. Pozostałe zamawiają ramy u producentów kontraktowych albo nie podają, skąd je mają.

Ile marek robi ramy rowerowe w Polsce?

Z 19 marek z Polski i regionu, które sprawdziliśmy, tylko 4 robią ramy na miejscu. Wszystkie to małe manufaktury. Polon dołącza do nich z karbonową ramą gravel.

Czy polski rower jest droższy?

Zwykle tak. Rama zrobiona na miejscu kosztuje w Europie kilka razy więcej niż rama z Azji. Płacisz za pracę, energię i normy, które w Unii są wysokie, oraz za krótkie serie i kontrolę każdego etapu. Do tego koszt badań i rozwoju (R&D): w Azji jedna rama z tych samych form trafia do wielu marek, a u nas ten koszt rozkłada się na dużo mniej rowerów.

Bądź przy tym od początku

Co dwa tygodnie piszę List z fabryki: co zrobiliśmy w warsztacie, co nie wyszło i co poprawiamy. Osoby z listy pierwsze dowiedzą się o jazdach testowych i Serii Założycielskiej. Nic nie płacisz.

Zapisz się na List z fabryki

Ride to smile.

Michał Rodak

Polon – rama gravel z karbonu budowana w Polsce

Źródła

Następny wpis

List z fabryki · co dwa tygodnie

Zobacz, jak powstaje rama, zanim zobaczą ją inni

Co dwa tygodnie piszę, co zrobiliśmy w warsztacie, co nie wyszło i co poprawiamy. Zapisani jako pierwsi dowiedzą się o jazdach testowych i Serii Założycielskiej. Bez spamu, wypiszesz się jednym kliknięciem.

Surowy oplot z włókna węglowego. Zdjęcie z warsztatu.

List z fabryki · co dwa tygodnie

Zobacz pierwszą ramę, zanim zobaczą ją inni

  • Relacje z warsztatu, także z tego, co nie wyszło
  • Pierwszeństwo w Serii Założycielskiej, ramach z numerem od 001
  • Zaproszenie na jazdy testowe prototypu

Bez spamu, wypiszesz się jednym kliknięciem. Polityka prywatności